ulcus

u. frenuli linguae – ulkusi frenuluma lingve kod dece su u vezi sa neonatalnim i natalnim zubima. Mogu se videti i kod velikog kašlja. ulkus – defekt sluzokože koji zahvata pore epitela, krzno, pa i podsluzokožu. Može se formirati kao primarna ili sekundarna eflorescenca. Ulkus se može lokalizovati na bilo kojem delu oralne sluzokože. Po obliku može biti kružan, elipsast, linearan ili nepravilnog oblika. Veličina ulkusa zavisi od etiološkog faktora koji je doveo do njegovog formiranja. Dno ulkusa može biti glatko i sjajno, zrnasto ili pokriveno hemoragičnim eksudatom, fibrinskim naslagama, gnojem ili nekrotičnim masama. Ulkus stoga može biti crven, beličast, žut, žutobeo ili žutozelen. Ivice ulkusa mogu biti izdignute, nareckane, iskidane, ravne ili podrivene. Okolna sluzokoža može, ali i ne mora, biti izmenjena. Najčešća oboljenja koja se manifestuju pojavom ulkusa na oralnoj sluzokoži su: rekurentne oralne ulceracije, mehanička oštećenja, epileptični ujed, diabetes mellitus, aplastična anemija, agranulocitoza, sifilis, tuberkuloza, mukokutane bolesti, gastrointestinalne bolesti, virusne infekcije, maligne ulceracije i dr.; u. decubitale – posebna vrsta traumatskog ulkusa na oralnoj sluznici uzrokovana hroničnim nefiziološkim pritiskom na sluznicu, odnosno neadekvatnom ortodontskom ili protetskom nadoknadom, kao i karijesom destruiranim ili frakturiranim zubima. Dekubitalni ulkusi po svom toku mogu biti akutni i hronični. U slučajevima hroničnog dekubitisa, može doći i do hiperplazije oralnog tkiva, tako da su delovi proteze koju pacijent nosi više godina prekriveni hiperplastičnim tkivom. Kliničku dijagnozu olakšava postojanje protetske ili ortodotnske nadoknade u usnoj duplji. Bolesnici se mogu žaliti na jake bolove koji im otežavaju govor i konzumiranje hrane. Eliminacijom osnovnog etiološkog faktora koji je doveo do oštećenja oralnog tkiva (adaptacijom protetske ili ortodontske nadoknade) dolazi do zarastanja nastalih lezija; u. durum (tvrdi šankr) – prvi klinički vidljiv znak luesa. Nastaje na mestu ulaska uzročnika (Treponema pallidum) u kožu ili sluzokožu. Najčešće je lokalizovan u genitalnoj regiji, a u usnoj duplji može se videti na usnama, jeziku, tvrdom nepcu ili gingivi. Ulkus je okruglog ili ovalnog oblika. Veličina varira od nekoliko milimetara do jednog centimetra u prečniku. Ivice ulkusa su glatke i nepodrivene, a dno crveno, sjajno i tvrdo. Ulkus je bezbolan. Spontano može zarasti za mesec do dva; u. molle – mekani ulkus na oralnoj sluznici (cancroid). Nastaje infekcijom Streptobacillus (Haemophilus) ducreyi iz genitalnog područja. Najčešća lokalizacija ulkusa u usnoj duplji je vrh jezika, gingiva, nepčani lukovi i tonzile. Nepravilnog je oblika, plitak s crvenim podminiranim rubovima, ponekad sa fisurama. Submentalni i submandibularni limfni čvorovi su takođe uključeni u patološki proces. U lečenju se primenjuju lokalno i sistemski odgovarajući antibiotici (streptomicin, penicilin, antibiotici širokog spektra); u. rodens