diastema

dijastema – fiziološki ili patološki razmak između kruna zuba; predstavlja kozmetičku anomaliju, ali može biti uzrok funkcionalnih govornih smetnji. U zavisnosti od položaja dijastema može biti paralelna, konvergentna i divergentna. ; d. donjeg zubnog niza – nalazi se kod prave progenije i kod akromegalije; d. mediana – razmak između centralnih inciziva maksile (često se javlja) ili mandibule (retko se javlja), koji je posledica hiperplastičnog labijalnog frenuluma kod gornjih zuba, odnosno frenuluma jezika kod donjih zuba. Nastaje iz više razloga: naslednih, posledica anodoncije bočnih sekutića, fibroznog frenuluma usne, impaktiranog prekobrojnog zuba, odontoma, ciste i dr.; d. oba zubna niza – nastaje usled prave ili relativne mikrodoncije. Javlja se u jednom sektoru ili celom nizu zuba; d. physiologicum – razmaci između frontalnih ili svih mlečnih zuba. Mogu se formirati za vreme nicanja zuba i tokom vremena postati veće, ili se pojavljuju kasnije, obično nakon navršene četvrte godine, kao odraz sagitalnog i transverzalnog rasta zubnih lukova; d. primarna – postoji u mlečnoj denticiji ispred gornjih i iza donjih očnjaka. Mogu biti prisutne samo u jednom zubnom luku. Primarne dijasteme u donjoj vilici mogu perzistirati sve do smene zuba ili se spontano zatvoriti pre, odnosno za vreme nicanja prvog stalnog molara; d. spurium – lažna dijastema – prostor između zuba koji nastaje zbog različitih uzroka, kao npr. aplazije zametaka gornjih lateralnih sekutića, ako očnjaci ne leže pravilno ili ako nedostaju, ako je front protrudiran ili ako zbog parodontopatije nastupi atrofija alveolarne kosti; d. u predelu sekutića – nastaje usled protruzije sekutića izazvane štetnom navikom sisanja, postoji u nizu mlečnih i stalnih zuba. Često se viđa kod endokrinopatija; d. verum – prava dijastema – kad postoji razmak između gornjih i donjih sekutića (centralnih), javlja se pri nicanju zuba i ostaje u intaktnom zubnom luku tokom čitavog života. Kod „prave“ dijasteme ostaje često perzistentni frenulum labii superioris zbog poremećaja rasta suturae medianae ossis incisivi.