matrica

kalup – mehanički artificijalni zid pomoću kojeg se formira kalup u koji se može postaviti plastičan materijal; kalup u kojem se nešto može formirati. Najčešće su trake od metala, celuloida, celofana odgovarajućeg oblika i veličine. Matricom se smatraju i bakarni prsten, celuloidna krunica, kao i druge vrste gotovih fabričkih matrica. U stomatologiji najčešće podrazumevaju tanku traku koja služi za pravilnu adaptaciju materijala za ispun, koji se unosi u plastičnom stanju u preparisani kavitet zuba. Matrica omogućava adekvatnu anatomomorfološku rekonstrukciju oštećenog zuba. Obično se koristi sa držačem ili sistemom koji omogućava dobru adaptaciju uz zub; m. anatomska – oblikovana tanka metalna ili celuloidna traka, koja potpuno odgovara anatomomorfološkoj građi zuba; m. atečmena (eng. female component of attachment, matrix) – sekundarni deo, negativ ili spoljašnji deo sklopa koji prima u sebe patricu i u sklopljenom stanju čini celinu atečmena. Ugrađuje se uglavnom u fiksni deo nadoknade; v. atečmen; m. celuloidna – tanka providna traka koja služi za aplikaciju i pravilnu adaptaciju estetskih materijala (kompoziti, GJC). Celuloidna traka može biti i posebno oblikovana za određene kavitete; m. c. u obliku krunice – ona je anatomski oblikovana i služi za rekonstrukciju većih destrukcija na frontalnim zubima ili premolarima; m. metalna – tanka traka debljine 0,2 mm koja služi za restauraciju zuba gde nedostaju jedna ili dve aproksimalne površine. Postavlja se u interdentalni prostor i omogućava lakšu i efikasniju aplikaciju materijala za ispun; m. u obliku bakarnog prstena – to je matrica koja ostaje privremeno na zubima posle aplikacije amalgama u kavitet. Bakarni prstenovi su različitih dimenzija a biraju se i oblikuju u odnosu na obim i veličinu zuba.