bursa Fabricii

divertikulum zadnjeg dela kloake ptica u kome se diferenciraju B-limfociti, po čemu su ove ćelije dobile naziv. Do prvih značajnih rezultata u rasvetljavanju funkcije limfocita došlo se šezdesetih godina prošlog veka. Kao eksperimentalni model u istraživanjima korišćeni su embrioni ptica. Ustanovljeno je da limfociti kod ptica sazrevaju ili u timusu ili u bursi Fabricii, kao i da među njima postoje razlike u imunocitohemijskim i funkcionalnim svojstvima. Imena ovih organa, odnosno njihova početna slova T i B, uzeta su za označavanje ovih dveju populacija limfocita. Kasnije je utvrđeno da i kod sisara T-limfociti nastaju u timusu, ali je ostala dilema o poreklu B-limfocita, jer bursa Fabricii ne postoji kod čoveka. Danas se pouzdano zna da je ekvivalentni organ kod čoveka koštana srž. Otvoreno je pitanje da li je koštana srž ujedno i jedino tkivo u kome se odvija sazrevanje B-limfocita. Hieronymus Fabricius (Hijeronimus Fabricijus, 1537–1619), anatom iz Padove. Bio je Falopijusov učenik i učitelj Vilijama Harvija (William Harvey).