bionator

modifikacija aktivatora, koju je razvio V. Balters 1950-ih godina XX veka. Za razliku od aktivatora, ima manje akrilatno telo, a više žičanih elemenata, što olakšava govor pacijentima koji ga nose. Služi kao posrednik pri iskorištavanju i preusmeravanju jezične funkcije. Istovremeno utiče na zatvaranje usta, dovodi jezik u dodir s mekim nepcem, povećava oralni prostor, uspostavlja normalne orofacijalne funkcije, unapređuje mišićnu koordinaciju i metabolizam orofacijalne regije. Sastoji se od akrilatne baze, palatinalnog i vestibularnog luka. Telo pokriva lingvalne površine celog donjeg i lateralni deo gornjeg zubnog niza, prelazi 2 mm na alveolarne nastavke, a zavisno od vrste anomalije, pokriva ili ostavlja slobodnim gornje frontalne zube. Međuvilični odnos fiksiran je konstrukcionim zagrižajem, kojim se sekutići dovode u ivični odnos. Interokluzalni prostor ispunjen akrilatom po potrebi se izbrušava. Palatinalni luk na najdubljem delu nepca oblikuje petlju usmerenu prema farinksu ili prema incizivima. Vestibularni luk lateralno oblikuje horizontalnu bukcinatorsku petlju, koja je odmaknuta od dentoalveolnih struktura, a u frontalnom delu pod nazivom labijalni luk, prelazi preko gornjih ili donjih sekutića, odnosno između njih. Zavisno od vrste anomalije, izrađuju se tri tipa bionatora; b. tip I (standardni oblik) – upotrebljava se u terapiji teskoba s klasom I, II/l i II/2. Zadatak bionatora I jeste da premesti slabo razvijeni i hipotonični jezik anteriornije, da ga aktivira i usmeri prema lateralnim delovima vilica. Akrilatna baza otvorena je u gornjem interkaninom prostoru. Palatinalni luk je usmeren faringealno. Ima zadatak da stimulacijom distalne površine jezika, uz istovremeno mezijalno pomeranje mandibule, usmeri jezik prema napred. Kod visokog nepčanog svoda, palatinalni luk sprečava ulazak jezika u taj prostor, što doprinosi boljem formiranju nepca uz poboljšanje disanja na nos. Stimuliše se razvoj apikalne baze u obe vilice. Vestibularni luk je izrađen od žice 0,9 mm. Bukcinatorska petlja odmiče obraze, koji inače ulaze u medjuvilični prostor, pa na taj način omogućava slobodan prostor za rast zuba i podizanje zagrižaja, favorizuje transverzalni rast; b. tip II – koristi se u terapiji otvorenog zagrižaja. S obzirom na to da je najčešće prisutno i infantilno gutanje, potrebno je sprečiti ulazak jezika u međuvilični prostor. Palatinalna petlja je identična onoj u standardnom obliku. Pa ipak, labijalni luk je specifičan, leži između i ispred incizalnih ivica sekutića. Stimuliše zatvaranje usta i indirektno podstiče izrastanje sekutića; b. tip III – progenijski ili inverzioni oblik – stimuliše rast gornje vilice prema napred. Palatinalni luk je usmeren napred, incizalno. Labijalni luk prelazi preko donjih frontalnih zuba ne dodirujući ih, dok premolari i prvi molar dodiruju akrilat. Bionator se nosi danju i noću. Kao retencioni aparat nosi se samo noću.